The news is by your side.

- Advertisement -

Mevsimler ve İklim Konu Anlatımı

Mevsimler ve İklim

Mevsimler ve İklim Konu Anlatımı adlı bu yazımızı okuduktan sonra Sizlere daha iyi hizmet verebilmek adına eksiklerimizi bize bildirmenizi ayrıca Mevsimler ve İklim Konu Anlatımı adlı yazımıza eklenmesini istediğiniz konuları bizlerle paylaşmanızdan memnuniyet duyarız.

Havanın Yapısı ve Hava Olayları

Hava olaylarını etkileyen faktörler Sıcaklık, Basınç ve Nemdir

Nem: Havadaki su buharına nem denir. Terleme ve buharlaşma havadaki nem oranını artırır. Nem Oranının yüksek olması şehirlerde mevcut olan deniz,göl,okyanus gibi büyük su birikintilerine bağlıdır.
Basınç: Basınç Havadaki gaz moleküllerinin birbirine çarpması sonucudur. Sıcaklık yükseldikçe gaz molekülleri arasındaki uzaklık artar ve taneciklerin birbirine çarpması azalır. Durum böyle olduğu takdirde basınç azalmaya Başlar. Hava sıcaklığının arttığı yerlerde alçak basınç alanı, azaldığı yerlerde ise yüksek basınç alanı oluşur.

Yağış:yağış; Havanın yapısındaki nemin sıcaklık ve basınç gibi etkenlerle yeryüzüne düşmesine denir. Yağışlar genelikle alçak basınç alanlarında oluşur.

Rüzgâr: Yüksek basınç alanındaki havanın alçak basınç alanına akması ile oluşur.

Hortumlar ve Kasırgalar: Sıcak hava alanlarında hızlı bir şekilde kendi ekseni etrafında dönen rüzgârların en küçüğüne şeytan kulesi, ortancasına hortum, en büyüğü ve en kuvvetlisine ise kasırga denir.

Aşağısında sıcak ve nemli hava, yukarısında ise soğuk ve kuru hava bulunan yüzeyler üzerinde meydana gelen hortumlar, soğuk hava ile sıcak havanın dar bir alanda aniden yer değiştirmesi ile oluşur.

Kasırgalar ise sadece suyun sıcak ve havanın nemli olduğu tropikal okyanuslarda oluşur. Bir kasırganın oluşabilmesi için öncelikle okyanus suyunun sıcaklığının en az 27 oC’a ulaşması gerekir. Bu sıcaklığa ulaşıldığında fırtına patlar. Fırtınanın kasırga sayılması için rüzgârın en az 118 km/h’lik bir sürate ulaşması gerekir.

Yağmur: Havadaki nem, sıcaklığın düşmesi sonucu minik su damlacıklarından oluşan bulutları oluşturur. Minik damlacıklar birleşerek ağırlığını taşıyamaz hâle geldiğinde yağmur olarak yeryüzüne düşer.

Kar: Bulutların yapısındaki su damlacıkları sıfırın altındaki sıcaklıklarda buz kristallerini dönüşür. Buz kristalleri birleşerek kar kristallerini oluşturur.

Dolu: Basınç farklılığı nedeniyle dikey doğrultuda aniden yükselen hava hareketleri sonucunda, havanın içindeki soğumuş su damlacıkları ani bir şekilde donarak buz küreleri hâline gelir.

Sis: Yere yakın su buharının yoğuşması sonucu ortaya çıkan çok küçük su damlacıklarıdır.

Çiy: Havadaki su buharının yoğuşarak ağaç yaprakları, arabalar vb. üzerinde oluşturduğu su damlacıklarıdır.

Kırağı: Havadaki nemin, sıcaklığın sıfırın altında olduğu zamanlarda yeryüzündeki soğuk yüzeylere çarparak sıvı hâle geçmeden doğrudan katı hâldeki buza dönüşmesiyle oluşur.
 

Hava Olaylarının Yeryüzü Şekillerine Etkisi

Rüzgâr ve yağmurun toprağı aşındırması sonucu peri bacaları oluşur.

Gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı nedeniyle oluşan genleşme ve büzülme sonucu, kayaçlar parçalanır ve kum oluşur.
Yağmur ve suyun toprağı taşımasıyla oluşan erozyon; dağların aşınmasına, nehir yataklarında biriktirdiği toprakla delta ovalarının oluşmasına neden olur.
 

Mevsimlerin Oluşumu

Dünya’nın Şekli ve Hareketleri

Dünya’nın kendi ekseni etrafında batıdan doğuya (saat yönü tersi) dönmesi sonucu gece-gündüz meydana gelir.
Gece gündüz arasındaki sıcaklık farkının meydana gelmesi Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesinden kaynaklanır.
Dünya kendi ekseni etrafında dönme hareketi yaparken, güneş etrafında dolanma hareketi yapar.
Dünya’nın geoid şeklindedir. Kürenin kutuplardan basık, ekvatordan şişkin biçimidir.
Dünya’nın Güneş etrafında dolandığı yörüngesi elips şeklindedir.
Kuzey ve güney yarım kürede dünyanın güneş ışığını dik alabileceği en uzak noktalara dönence denir. Kuzey yarım kürede yengeç, güney yarım kürede oğlak dönencesi bulunur.

donenceler

Mevsimlerin Oluşmasında iki olay etkilidir.

Dünya’nın Güneş etrafında dolanması (Dünya’nın yıllık hareketi)
Dünya’nın dönme ekseninin eğik olması

Not: Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığının değişmesi mevsimlerin oluşumu üzerinde etkili değildir.
Dünya’nın Güneş’e en yakın olduğu tarih 3 Ocaktır, fakat kuzey yarım kürede kış mevsimi yaşanır.
Dünya’nın Güneş’e en uzak olduğu tarih 4 Temmuzdur, fakat kuzey yarım kürede yaz mevsimi yaşanır.
Dünya’nın Güneş’e en yakın ve en uzak olduğu iki konum arasında yaklaşık 5 milyon km fark vardır.
 

Dünya’nın Eksen Eğikliği

Dünya’nın Güneş etrafındaki dönme ekseni ile yörünge düzlemi arasında 23° 27′ (Yaklaşık 23.5°) lik açı vardır.
Dünya, Güneş etrafında dönerken bu eğiklikten dolayı, kuzey ve güney yarım küre farklı zamanlarda farklı ışık alır.
Fazla ışık alan yarım küre yaz, az ışık alan yarım küre kış mevsimini yaşar.
Dünya kuzey ve güney yarım kürelerden oluşur. Ülkemiz Kuzey Yarım Küre’dedir.
Kuzey yarım küre kış mevsimini yaşarken, aynı anda güney yarım küre yaz mevsimini yaşanmasının sebebi eksen eğikliğidir.

eksen-egikligi

21 Aralık Gün dönümü
Kuzey yarım kürede kış, güney yarım kürede yaz başlangıcıdır.
Kuzey yarım kürede en uzun gece, güney yarım kürede en uzun gündüz yaşanır.
Güneş ışınları oğlak dönencesine dik olarak gelir.

21 Mart Ekinoks
Kuzey yarım kürede ilkbahar, güney yarım kürede sonbahar başlangıcıdır.
Gece ve gündüz eşittir. (12 saat)
Güneş ışınları ekvatora dik düşer.
Eksen eğikliği etkisi ortadan kalkar.

21 Haziran Gün dönümü
Kuzey yarım kürede yaz, güney yarım kürede kış başlangıcıdır.
Kuzey yarım kürede en uzun gündüz, güney yarım kürede en uzun gece yaşanır.
Güneş ışınları yengeç dönencesine dik olarak gelir.

23 Eylül Ekinoks
Kuzey yarım kürede sonbahar, güney yarım kürede ilkbahar başlangıcıdır.
Gece ve gündüz eşittir. (12 saat)
Güneş ışınları ekvatora dik düşer.
Eksen eğikliği etkisi ortadan kalkar.

mevsimlerin_olusmasi

Not: Dünya yüzeye düşen ışık miktarının (enerjinin) fazla olması yaz mevsiminin yaşanırken, ışık miktarının azalması sonucu kış mevsimi yaşanır.
 

Birim Yüzeye (Alan) Düşen Enerji

Birim yüzey arttıkça birim yüzeye düşen enerji miktarı (enerji yoğunluğu) azalır.
Kış mevsiminde birim yüzeye düşen enerji azalır, yaz mevsiminde artar.
Alan ile düşen enerji miktarı birbiri ile ters orantılıdır.
Ekvatorda güneş ışınları dik düştüğü için birim yüzeye düşen enerji fazladır.
Kutuplarda güneş ışınları eğik düştüğü için birim yüzeye düşen enerji azdır.
Kış mevsiminde birim yüzeye düşen enerji yaz mevsimine göre azdır. Güneş ışınları eğik açı ile gelir.
Kış mevsiminde birim yüzeye düşen toplam enerji yaz mevsimine göre azdır. Gündüz süresi az ve güneş ışınları eğik açıyla gelmektedir.
 

Birim Yüzeye Düşen Işın

Not: Kuzey yarım kürede kış mevsimi yaşandığında birim alana düşen enerji azdır, güneş ışınlarının ısıttığı alanlar geniştir, ancak güneş ile aydınlanan toplam alan azalır. Kuzey kutbu ışık alamaz.
 

Dünya’nın dönme ekseninin eğik olmasının etkileri

Mevsimler meydana gelir.
Aynı zamanda Dünya’nın kuzey ve güney yarım küresinde farklı mevsimler yaşanır.
Yıl boyunca sıcaklık değişimleri olur.
Gece ve gündüz süreleri yıl boyunca değişir.
Güneş ışınlarının Dünya üzerine geliş açıları değişir.

Dünya’nın ekseninin eğikliği olmasaydı ne olurdu

Yıllık sıcaklık farkı oluşmazdı
Mevsimler meydana gelmezdi.
Gece ve gündüz eşitliği yaşanırdı. (12 saat gece 12 saat gündüz)
Güneş ışınları sadece ekvatora dik olarak gelirdi.
 

İlginizi Çekebilecek Konular

Güncel Yazılı Soruları

Lgs Puan Hesaplama MEB (2019-2020)

LGS Deneme Sınavı PDF İndir

2020 YKS (TYT-AYT) Konuları ve Soru Dağılımları (ÖSYM)

TYT Deneme Sınavları PDF İndir (2019)

AYT Deneme Sınavları PDF İndir

Töder Türkiye Geneli (TYT-AYT) Denemeleri PDF

Lgs Puan Hesaplama MEB

Takdir Teşekkür Hesaplama

TYT Konuları ve Soru Dağılımları

AYT Konuları ve Soru Dağılımları

9-10-11. Sınıflar Bursluluk Sınavı Soruları 2019
Mevsimler ve İklim Konu Anlatımı

Yoruma kapalı.