Türk Dili ve Edebiyatıİlk, Orta Öğretim ve Lise Sınıfları

Mesnevi Nedir? Mesnevi Özellikleri Nelerdir?

Mesnevi Nedir? Mesnevi Özellikleri Nelerdir?

İran edebiyatından alınmış bir nazım şeklidir. Kelime anlamı “ikili, ikişer ikişer’ dir. Mesneviler manzum hikâye özelliği gösterir.

⇒ Klâsik halk hikâyeleri, destanî konular, aşk hikâyeleri, savaşlar, dini ve felsefi konular işlenir.
⇒ Mesnevide her beyit kendi içinde kafiyelidir: “aa, bb, cc, dd, ee..”
Divan edebiyatının en uzun nazım şeklidir. Ayrıca beyit sınırlaması yoktur. Çok kısa mesneviler olduğu gibi, binlerce beyiti bulan mesneviler de vardır.
Divan şiirinde aynı şairin verdiği mesnevi türündeki beş esere “hamse” denir.
⇒ Divan edebiyatında roman ve hikâye gibi türler olmadığı için mesneviler bir bakıma bu türlerin yerini tutmuştur.

Mesnevi türünün öne çıkan sanatçıları ve eserleri:

13. yüzyılda Anadolu sahasında yetişmiş, büyük mutasavvıf şair Yunus Emre’nin yazdığı Risaletü’n-Nushiyye adlı eser, ahlaki ve öğretici tarzda, 573 beyitlik küçük bir mesnevidir. Gülşehrinin 1317’de Attar’dan çevirdiği ve birçok eklemelerle zenginleştirdiği Mantıku’t- Tayr mesnevisi ile Aşık Paşa’nın Garipname‘si Mevlâna tarzında temsili hikâyeler ve aralarına sıkıştırılmış gazellerle oluşturulmuş, ahlaki, tasavvufi mesnevilerdir.

14. yüzyılda Hoca Mes’ut’un 5568 beyitlik Süheyl ü Nevbahar‘ı, Erzurumlu Darir’in 2120 beyitlik Kıssa-i Yusuf’u, Şeyhoğlu Mustafa’nın 7903 beyitlik Hurşidname’si, Ahmedi’nin Büyük İskenderin maceralarını anlattığı 8200 beyitli İskendernamesi, bir aşk hikâyesini anlattığı 4798 beyitli Cemşid ü Hurşid‘i ve Emir Süleyman adına yazdığı tıp mesnevisi Tervihü’l-Ervah‘ı söylenebilecek önemli mesnevilerdir.

Mesneviler, işlediği konulara göre sınıflandırılır:
⇒  Mizahi mesneviler
⇒  Savaş ve kahramanlık mesnevileri
⇒  Dini ve tasavvufi mesneviler
⇒  Aşk konulu mesneviler
⇒  Bir şehri anlatan mesneviler
⇒  Ahlaki ve öğretici mesneviler

Türk Dili ve Edebiyatı Konularını Görmek İçin Linke Tıklayın

İlgili Makaleler

Bir Yorum

  1. mesnevi güzel bir şeklide açıklanmış teşekkürler

Başa dön tuşu