Fen Bilimleriİlk, Orta Öğretim ve Lise Sınıfları

Kuvvetin Ölçülmesi ve Sürtünme

Kuvvetin Ölçülmesi ve Sürtünme

Kuvvetin Ölçülmesi ve Sürtünme adlı bu yazımızı okuduktan sonra Sizlere daha iyi hizmet verebilmek adına eksiklerimizi bize bildirmenizi ayrıca Kuvvetin Ölçülmesi ve Sürtünme adlı yazımıza eklenmesini istediğiniz konuları bizlerle paylaşmanızdan memnuniyet duyarız.

kuvvetin ölçülmesi ve sürtünme 2

Kuvvet Kavramı

KUVVET; Hareket halindeki cisimleri durduran, duran cisimleri hareket ettiren, cisimlerin şeklini ve yönünü değiştiren ve döndüren etkiye denir. Gözle görülemeyen Kuvvet sadece etkileri gözlenip ölçülebilir.

Kuvvetin Etkileri; Yön değiştirme Yavaşlatma, Şekil değiştirme Hareket ettirme ve Döndürme Hızlandırmadır.

kuvvetin ölçülmesi ve sürtünme 21

Kuvvet Ne ile ölçülür?

dinamometre cesitleri

Kuvvet Dinamometre adı verilen ölçüm aletiyle ölçülür. Birimi ise NEWTON dur ve (N) ile gösterilir.

Dinamometrelerde esneme özelliğine sahip olan bir yay mevcuttur. Bu yay dinamometreye asılan cisme uygulanan kuvvete bağlı olarak esneyerek uzamasını sağlar. Dinamometrelerin üzerindeki sayılara bakarak kuvvetin değerini ölçebiliriz.

Dinamometrelerde kullanılan yayların belirli bir esneme miktarı vardır. Bu miktardan fazla kuvvet uygulandığı takdirde esnekliği bozulur. Bu nedenle dinamometre ölçülecek kuvvetin büyüklüğüne göre seçilir.

Örneğin 100 N luk bir kuvveti ölçmek için 20 N luk bir dinamometre Kullanırsak 20 N luk dinamometrenin yayının esnekliği bozulur ve bir daha kullanılamaz.

Hassas ölçümlerde küçük kuvvetleri ölçen yayları ince ve çok esnek olan dinamometreler kullanılmalıdır.

Dinamometrenin yapıldığı yay ne kadar çok kalınsa o derece büyük kuvvet ölçülebilinir.

Kuvvet İkiye Ayrılır

temas gerektiren ve temas gerektirmeyen kuvvet

Temas gerektiren Kuvvetler

İtme Kuvveti

Çekme Kuvveti

Kas Kuvveti

Rüzgâr Kuvveti

Elektriksel İtme Kuvveti

Kaldırma Kuvveti

Sürtünme Kuvveti

Buhar Kuvveti

Temas gerektirmeyen Kuvvetler

Magnetik Alan Kuvveti (Mıknatıs)
Yer Çekimi Kuvveti
Elektriksel Çekim Kuvveti

SÜRTÜNME KUVVETİ

Hareket eden cismin ve temas edilen yüzeyin özelliği hareketi etkiler. Yüzeylerin özelliğine göre hareket zorlaşabilir.

Cisimlerin hareket etmesine engel olan ve ya hareketlerini yavaşlatan kuvvete SÜRTÜNME KUVVETİ denir. Sürtünme kuvveti cismin hareket yönüne daima zıttır.

Bir cismin hareket edebilmesi için bulunduğu yüzeydeki sürtünme kuvvetini yenmesi gerekir.

Hava Direnci Havanın Sürtünme Kuvveti

Bir dosya kâğıdını belli bir yükseklikten aşağıya doğru bıraktıktan sonra kâğıdın yere düşme süresini ölçtükten sonra
dosya kâğıdını buruşturup aynı yükseklikten tekrar bırakalım. Buruşuk kâğıdın yere düşme süresinin bir öncekinden farklı olduğunu göreceksiniz. Kâğıdın her iki durumda da farklı sürelerde yere düşmesinin sebebi hava direnci (sürtünmesi) dir.

Hava direnci hareketi yavaşlatır. Hava direncini otobüs,Otomobil gibi araçlar ile yolculuk ederken fark edebiliriz. Bu araçlarda camı açtığımızda hava yüzümüze çarpar. Sürat arttıkça hava direnci de artar.

Otomobil, uçak, paraşüt gibi araçlar hava direnci düşünülerek tasarlanır. Bu araçların bazılarında havaya karşı olan direnç artırılırken bazılarında azaltılır.

Uçak otomobil ve sürat motorlarında havanın sürtünme kuvvetini azaltmak için bu araçların uç kısmı sivri yapılır.

Hava direnci Nelere bağlıdır?

Hava tarafından cisme etki eden sürtünme kuvveti yani hava direnci, cismin havaya temas eden yüzeyinin büyüklüğüne (şekline ve hareket doğrultusundaki dik kesitine) ve cismin hızına bağlıdır.

Cismin havaya temas eden yüzeyi büyüdükçe sürtünme kuvveti yani hava direnci artar, cismin havaya temas eden yüzeyi küçüldükçe sürtünme kuvveti yani hava ve sıvı direnci azalır.

Cismin hızı arttıkça hava direnci artar, cismin hızı azaldıkça hava direnci azalır.

Su direnci Suyun sürtünme Kuvveti

Su ortamında hareket eden cisimlerle su arasında temas nedeniyle oluşan sürtünme kuvvetine su direnci denir

Deniz araçlarının suyun sürtünme kuvvetinden daha az etkilenmeleri için uç kısımları SİVRİ OLARAK DİZAYN EDİLİR.

Suyun direnci nelere bağlıdır.

Sıvı tarafından cisme etki eden sürtünme kuvveti yani sıvı direnci, cismin sıvıya temas eden yüzeyinin büyüklüğüne (şekline ve hareket doğrultusundaki dik kesitine) ve cismin hızına bağlıdır.
Cismin sıvıya temas eden yüzeyi büyüdükçe sürtünme kuvveti yani sıvı direnci artar, cismin sıvıya temas eden yüzeyi küçüldükçe sürtünme kuvveti yani sıvı direnci azalır. Cismin hızı arttıkça sıvı direnci artar, cismin hızı azaldıkça sıvı direnci azalır.

Sürtünme Kuvveti Nelere Bağlıdır?

a) Yüzeyin pürüzlü olması
Pürüzlü yüzeylerde sürtünme kuvveti fazla pürüzsüz yüzeylerde sürtünme kuvveti azdır.

b) Cismin ağırlığı
Bir cismin ağırlığı arttığında cismin ve yüzeyin girinti-çıkıntıları daha fazla birbiri içine gireceğinden sürtünme de artar.

Not: Sürtünme kuvveti yüzey alanının büyüklüğüne bağlı değildir.

Sürtünme Kuvvetinin Etkileri

Sürtünme kuvveti, cisimlerin yüzeyde tutunmasına yardım eden bir etkendir. Eğer sürtünme kuvveti var olmasaydı birçok yaşamsal faaliyet mümkün olmazdı. Yolda yürüyemez, bir yerde oturamaz, yemek yiyemez, yazı yazamaz, araç kullanamazdık. Örneklerde de görüldüğü gibi her türlü hayati olayın gerçekleşmesinde sürtünme kuvvetinin etkisi vardır. Araba örneğini biraz açacak olursak, yolda hareketine başlayan bir aracın durması sürtünme kuvvetinin etkisi ile oluşmaktadır. Bu kuvvet olmasaydı frenler tutmayacağı için araba sürekli hareket ederdi.

Sürtünme kuvvetinin hayatımızı kolaylaştıran çok büyük etkilerinin yanında günlük yaşantıda işleri zorlaştırdığı da bilinmektedir. Çünkü sürtünme kuvvetini yenerek, cisimleri harekete geçirmek için daha büyük kuvvet kullanılması gerekir. Ve büyük yükleri, sürtünme kuvveti nedeni ile kas gücümüzle hareket ettiremeyiz. Bundan dolayı çeşitli makineler kullanarak bu yükleri hareket ettiririz.
Makineler çalışırken, içerisindeki parçalar birbirine sürtünürler. Sürtünen bu parçalar zamanla aşınarak kullanılmaz hale gelirler. Makinelerin yıpranmasını engellemek için sürtünme kuvvetini düşürücü önlemler almak gerekir. Yani sürtünme kuvvetinin çok büyük yararları olmakla beraber bazı zorlukları da vardır.

Sürtünme Kuvvetini Artırmak ve Azaltmanın Yolları

Sürtünme kuvvetinin, bir olayın gerçekleşmesi için yetersiz kaldığı durumlarda alınması gereken tedbirler vardır. Bunlardan bazılarını sıralayacak olursak;

a) Kışın araba lastiklerine zincir takılması,
b) Sporcuların ayakkabılarının altına dişler yapılması,
c) İş makinelerinin tekerlerinde dişlerin daha büyük yapılması,
d) Büyük kütlelerin altına tekerlek tipinde cisimlerin konulması,
e)Makinelerin yağlanması,
f) Dik yokuşlarda ulaşımı kolaylaştırmak için önlemler alınması,

Sonuç olarak sürtünme kuvvetinin bazen az bazen çok olması günlük hayatta ki işlerimizi kolaylaştırır.

İlginizi Çekebilecek Konular

Güncel Yazılı Soruları

Lgs Puan Hesaplama MEB (2020-2021)

LGS Deneme Sınavı PDF İndir

2020 YKS (TYT-AYT) Konuları ve Soru Dağılımları (ÖSYM)

TYT Deneme Sınavları PDF İndir (2021)

AYT Deneme Sınavları PDF İndir

Töder Türkiye Geneli (TYT-AYT) Denemeleri PDF

Lgs Puan Hesaplama MEB

Takdir Teşekkür Hesaplama

TYT Konuları ve Soru Dağılımları

AYT Konuları ve Soru Dağılımları

9-10-11. Sınıflar Bursluluk Sınavı Soruları 2021

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu