The news is by your side.

- Advertisement -

Deyimler / Atasözleri / Özdeyişler Konu Anlatımı

Deyimler / Atasözleri / Özdeyişler Konu Anlatımı

Bu Yazımızda Siz Değerli Öğrencilerimiz İçin Deyimler, Atasözleri, Özdeyişler Konusunu Ele Alacağız ve Özelliklerinden Bahsedeceğiz.

Deyimler

Birden çok sözcüğün bir ya da daha fazlasının gerçek anlamını yitirerek yeni bir anlamda kalıplaşması ile oluşan söz gruplarına deyim denir.

Deyimler bir durumu, bir tavrı, bir tutumu daha etkili, çarpıcı şekilde ifade etmek için kullanılır.

Örneğin “küp” ve “binmek” sözcüğü bir araya gelerek “küplere binmek” deyimini oluşturmuştur. Ortaya çıkan ve “çok sinirlenmek” anlamına gelen bu deyimin “küp” ve “binmek” sözcüklerinin gerçek anlamıyla bir ilgisi yoktur. Dolayısıyla bu iki sözcük gerçek anlamlarından uzaklaşarak yeni bir anlamda kalıplaşmıştır.

Deyimlerin bazı özellikleri vardır:

⇒ Deyimler en az iki sözcükten oluşur.

» “Göze girmek”, “pot kırmak”, “ağzına lokma koymamak” gibi deyimler en az iki sözcükten oluşmuştur.

⇒ Deyimler mecaz anlamlıdır.

» “Göze batmak” deyimi mecaz anlamlıdır. Çünkü “göz” ve “batmak” sözcükleri bir araya gelerek “dikkat çekmek” anlamında bir söz grubu oluşturmuştur. Bu söz grubunda “batmak” sözcüğü mecaz anlamıyla kullanılmıştır.

⇒ Deyimler kalıplaşmıştır, bu nedenle deyimleri oluşturan sözcükler değiştirilemez.

» “Pabucu dama atılmak” deyimi kalıplaşmış bir söz öbeğidir. Bu söz grubu “eski önemini yitirmek” anlamını karşılayan bir deyimdir. Dolayısıyla bu deyimi oluşturan sözcükler değiştirilemez. Örneğin “ayakkabısı çatıya atılmak” şeklinde söylenemez.

⇒ Kimi deyimler eş anlamlıdır.

» Karşıdakine dokunacak ya da kötü bir sonuç doğuracak söz söylemek anlamına gelen “pot kırmak, çam devirmek, baltayı taşa vurmak” deyimleri anlamlıdır.

⇒ Kimi deyimler karşıt anlamlıdır.

» “Ayağını alıştırmak” deyimi ile “ayağını kesmek” deyimleri karşıt anlamlıdır. Bu deyimlerden ilki bir yere uğramayı alışkanlık hâline getirmek, ikincisi ise kişinin bir yere uğramaktan vazgeçmesi anlamındadır.

⇒ Deyimler genellikle çekimlenerek kullanılır.

» Beğenilmek anlamındaki “göze girmek” deyimi cümlede “Kardeşim, kısa sürede öğretmenlerin gözüne girdi.” cümlesinde olduğu gibi kişiye göre çekimlenerek kullanılır. Bu şekilde çekimlenerek kullanılan deyimler eylem bildirir. Ancak cömert anlamına gelen “eli açık” deyimi gibi, çekimli olmayan deyimler de vardır.

Atasözleri

Toplumların yıllar boyu edindikleri deneyimleri yansıtan, söyleyeni belli olmayan kısa ve özlü sözlere atasözü denir.
Atasözleri bir ulusun ortak duygu ve düşüncelerini yansıtır. Kesin yargı bildirdiği için cümle özelliği gösterir.

⇒ Atasözleri çoğunlukla mecazlı bir anlam taşır.

» “Akacak kan damarda durmaz.”
atasözü mecaz anlamlıdır. Burada asıl anlatılmak istenen, “Bir zarara uğramak kaderimizde varsa ne yapsak bunun önüne geçemeyiz.” düşüncesidir.

» “Kaz gelen yerden tavuk esirgenmez.”
atasözü de mecaz anlamlıdır. Burada asıl anlatılmak istenen, “Büyük kazançlar için küçük harcamalardan kaçınmayız.” düşüncesidir.

» “Yuvarlanan taş yosun tutmaz.”
» “Gülü seven dikenine katlanır.”
» “Güneş balçıkla sıvanmaz.”
» “Balık baştan kokar.”
atasözleri de mecaz anlamlıdır.

Baz atasözleri ise gerçek anlamıyla karşımıza çıkar.

» “Son pişmanlık fayda etmez.”
» “Ölüm genç, yaşlı demez.”
» “Akıllı düşman, akılsız dostan hayırlıdır.”

atasözleri de gerçek anlamlıdır.

 

Özdeyiş (Vecize)

Bir düşünceyi, bir duyguyu, bir ilkeyi kısa ve kesin bir biçimde anlatan, kim tarafından söylendiği bilinen özlü sözlerdir.

Özellikleri

⇒  Kalıplaşmış olanları bulunmakla birlikte, atasözleri kadar kalıplaşmazlar.

⇒  Yoğun düşünce içerirler.

⇒ Zengin bir gözleme, deneyime, çok sağlam bir mantığa dayanırlar.

»  Çalışmak demek, boşuna yorulmak, terlemek değildir. Zamanın gereklerine göre bilim ve teknik ve her türlü uygar buluşlardan azami derecede istifade etmek zorunludur. (Atatürk)

»  Vatan, çalışkan insanların omuzları üzerinde yükselir.

 

⇒  Atasözleri ve Anlamları İçin Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.
⇒  Deyimler ve Anlamları İçin Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.
⇒  Özdeyişler İçin Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.
2021 LGS Konuları ve Soru Dağılımları (MEB)

» LGS Puan Hesaplama

Test Soruları

⇒ 8. Sınıf Deyimler ve Atasözleri Testi Çözmek İçin 8. Sınıf Deyimler ve Atasözleri Test Soruları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 5. Sınıf Türkçe test soruları çözmek için 5. Sınıf Türkçe Testleri Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz

⇒ 6. Sınıf Türkçe test soruları çözmek için 6. Sınıf Türkçe Testleri Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

⇒ 7. Sınıf Türkçe test soruları çözmek için 7. Sınıf Türkçe Testleri Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

⇒ 8. sınıf Türkçe testleri çözmek için 8. Sınıf Türkçe Testleri Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

⇒ Tüm sınıfların Türkçe testlerini görmek için Türkçe Testi Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Türkçe Konuları

⇒ 5. Sınıf Türkçe Konularını Görmek İçin 5. Sınıf Türkçe Konuları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 6. Sınıf Türkçe Konularını Görmek İçin 6. Sınıf Türkçe Konuları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 7. Sınıf Türkçe Konularını Görmek İçin 7. Sınıf Türkçe Konuları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 8. Sınıf Türkçe Konularını Görmek İçin 8. Sınıf Türkçe Konuları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

Sözel Mantık Soruları çözmek için sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

⇒ LGS Türkçe deneme soruları çözmek için LGS Türkçe Deneme çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Deyimler ve Atasözleri Çalışma Kağıdı indirmek için linke tıklayın.

Türkçe Çalışma Kağıdı indirmek için linke tıklayın.

1 yorum
  1. erdem eren diyor

    konu anlatımı için teşekkürler

Yoruma kapalı.