Share on twitter
Share on facebook
Share on linkedin
Share on email
Cümlede Vurgu

Cümlede Vurgu, Bir cümlede hangi kelime ya da kelimelerin vurgulu bir şekilde okunacağı konusunda bilgi veren konu, cümlede vurgu olarak bilinmektedir. Bilindiği üzere cümlelerin telaffuzu sırasında bazı kelime / kelimeler, diğerlerine göre çok daha vurgulu, yani üzerine basılarak söylenir. Türkçe için oldukça önemli konulardan birisi olan cümlede vurgunun, Türkçe sınavlarında sorulduğu da bilinen bir gerçektir.

Konu itibariyle temelde 4 alt başlık bulunmakta olup bu alt başlıkları genel hatlarıyla aşağıdaki gibi sıralamak olanaklıdır:

1. Fiil (Eylem) Cümlelerinde Vurgu

2. İsim Cümlelerinde Vurgu

3. Koşul (Şart) Cümlelerinde Vurgu

4. Soru Cümlelerinde Vurgu

Yukarıdaki gibi sıralanabilen 4 başlık, cümlede vurgu konusunun derinlemesine bir şekilde anlaşılabilmesini olanaklı kılar. Şimdi bu başlıkları tek tek inceleyerek her alt başlık için var olan kuralları belirtelim.

Fiil (Eylem) Cümlelerinde Vurgu

Fiil cümleleri, yüklemi eylemden meydana gelen cümlelerdir. Yüklemi fiil soylu olan cümlelerde vurgu temelde yüklemden bir önceki sözcükte bulunur. Bu konuda aşağıdaki örnekleri verebiliriz:

  • Bu elbiseyi annem bana doğum günümde verdi. (“Verdi” fiili yüklem olduğu için yüklemden bir önceki kelime vurgulu söylenecektir. O halde bu cümlenin vurgusu, “doğum günümde” kelimesi üzerindedir. Ne zaman verdi? Sorusunun cevabı olan “doğum günümde” zarf tümleci olduğu için cümledeki vurgulu ifade zarf tümlecidir.)
  • Kitabı annem almış. (“Almış” yükleminden önceki “annem” sözcüğü vurgulu okunur. Kim almış? Sorusunun cevabı” annem olduğuna göre cümledeki vurgunun öznede olduğunu söyleyebiliriz.

Yukarıdaki örnekler, fiil cümlelerinde vurgu konusunu açıklamak için verilmiştir.

İsim Cümlelerinde Vurgu

İsim cümleleri, yüklemi isim ve isim soylu sözcüklerden oluşan cümlelerdir. Birçok öğrenci isim cümlelerinde vurgu konusunda zorluk yaşasa da aslında temel kuralların bilinmesi, bu cümlelerdeki vurgunun anlaşılmasını olanaklı hale getirir. İsim soylu cümlelerin vurgusu yüklemde olduğu için bu cümlelerdeki vurgunun bulunması bir hayli kolaydır. Şu örnekleri detaylı bir şekilde inceleyelim:

  • Her zaman hasta olan bir çocuksun. (“Çocuk” kelimesi yüklemdir ve isimdir. O halde vurgu “çocuk” kelimesi üzerindedir.)
  • Okula her daim geç gelen Fatih’tir. (“Fatih” kelimesi cümlenin yüklemidir ve isim soylu bir sözcüktür. O halde vurgu “Fatih” kelimesi üzerindedir.)

Koşul (Şart) Cümlelerinde Vurgu

Koşul cümlelerinde vurgu koşul kipi (-sa / -se) üzerindedir.

  • Konuyu dikkat bir şekilde dinlersen sınavdan başarılı bir not alırsın. (“Dilersen” kelimesinde şart eki bulunduğu için vurgu, “dilersen” kelimesi üzerindedir.)
  • Ne ekersen onu biçersin. (“Ekersen” kelimesi vurgulu olarak söylenir.)

Soru Cümlelerinde Vurgu

Soru cümlelerinde vurgu, temelde soru ifadesinin bulunduğu kelime üzerindedir:

  • Sen, çocuğu okulda ne zaman gördün? (“Ne zaman” kelimesi, vurgulu söylenir çünkü soru anlamı bu kelime ile sağlanmıştır. Cümlede vurgu zarf tümleci üzerindedir.)
  • Onu sen nerede gördün? (“Nerede” kelimesi vurgulu söylenmelidir çünkü soru anlamı bu sözcük ile sağlanmıştır. “Nerede” sözcüğü dolaylı tümleç olduğu için vurgu, dolaylı tümleç üzerindedir.)

İLGİLİ YAZILAR

TYT Deneme Sınavları PDF İndir
Araştırma
Editör

TYT Deneme Sınavları PDF İndir (2022)

TYT Deneme Sınavları PDF İndir (2022) konu başlığı altında sizler için Üniversiteye giriş ilk sınavı olan TYT için, farklı kaynaklardan derlediğimiz  PDF formatında deneme sınavlarını